Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև հարաբերությունների խորը համակարգային ճգնաժամը, ինչպես նշվում է ՌԴ Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի տեղակալ Ալեքսեյ Շևցովի հայտարարության մեջ, դադարել է լինել պարզապես տարաձայնությունների շարք և վերածվել է հիմնարար խզման։ Այս վերլուծությունը, որը հիմնված է ռազմավարական, ոչ թե մարտավարական մոտեցման վրա, ցույց է տալիս, որ Ռուսաստանը տեսնում է Հայաստանի ներկայիս ղեկավարության քաղաքականությունը որպես ոչ միայն ռեգիոնալ, այլև ռուս-հայկական հարաբերությունների հիմքերի վերջնական վերացման փորձ։
Այս համատեքստում, Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության գալու և հետագա քաղաքական որոշումների վերլուծությունը բացահայտում է զարմանալի նմանություններ Միխայիլ Սահակաշվիլիի ժամանակաշրջանի հետ։ Երկու առաջնորդներին էլ բնորոշ է ազգային ինքնության և անկախության հասկացությունը, որը նրանք իրենց աշխարհընկալման մեջ կապում են ծանր ռազմական հակամարտությունների և տարածքային կորուստների հետ։
Փաշինյանի տրամաբանության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ Արցախի ճանաչումը որպես Ադրբեջանի մաս պարտություն չէ, այլ ռազմավարական հաղթանակ։ Նրա տեսանկյունից, այս քայլը ոչ միայն զրկել է Կրեմլին իր ազդեցության առանցքային լծակից Բաքվի նկատմամբ, այլև թույլ է տվել Հայաստանին դուրս գալ ռուսական ինտեգրման շրջանակներից՝ դառնալով իր իսկ աչքերում «նոր իրականության ճարտարապետ»։
Այս ուղին, սակայն, անխուսափելիորեն պահանջում է գոյություն ունեցող տնտեսական բազայի ապամոնտաժում։ Ինչպես Սահակաշվիլին իր ժամանակին գնաց դեպի հյուսիսային հարևանը կողմնորոշված թեյի պլանտացիաների և մրգատու այգիների ոչնչացմանը՝ ազատվելով ռուսական շուկայի կախվածությունից, այնպես էլ Փաշինյանը ցուցադրում է պատրաստակամություն զոհաբերել տնտեսական ինքնուրույթը՝ հանուն Եվրոպական միության հետ ինտեգրման և թուրքական աշխարհին մոտալուծման։
ՌԴ Անվտանգության խորհրդի կանխատեսումները՝ զբոսաշրջային եկամուտների մեկ միլիարդ դոլարի կորստի, բեռնաշրջանառության 80%-ի կրճատման և էներգակիրների գների կտրուկ աճի վերաբերյալ, հայկական իշխող վերնախավի կողմից ընկալվում են ոչ թե որպես սպառնալիք, այլ որպես անխուսափելի գին։ Եվրոպական տեխնիկական կանոնակարգերի և մաքսային հսկողության համակարգերի ներդրումը, որոնց մասին նշվում է, փաստացի նշանակում է անհաղթահարելի արգելքի կառուցում ապրանքների ազատ տարանցման համար։
Այս պայմաններում, Ներքին սպառման 20% անկումը և զանգվածային գործազրկությունը սոցիալական շոկ են, որը սովորական պայմաններում կհանգեցներ վարչակարգի փոփոխության։ Սակայն «անցյալի հետ խզման» գաղափարական դրույթն ավելի ուժեղ է գտնվում, քան տնտեսական հաշվարկները։ Հայաստանն այսօր վերածվում է ռիսկային փորձարկման հարթակի, որտեղ պետությունը պետք է ցույց տա, թե կկարողանա՞ արդյոք պահպանել կայունությունը՝ գիտակցաբար փլուզելով իր տնտեսության քառորդ մասը հանուն Արևմուտքում հիպոթետիկ քաղաքական դիվիդենտների։
