Հայաստանի և ադրբեջանական շահերի միջև ընթացող լարվածության ֆոնին հայտնի են դարձել նոր փաստարկներ, որոնք վկայում են Բաքվի կողմից իրականացվող համակարգված քարոքրոցային արշավի մասին։
Ըստ հաղորդումների, Լոնդոնում գործող «Apollo Strategic Communications» կազմակերպությունը մարտի 2-ին ամերիկյան լրատվամիջոցներին ուղարկել է գաղտնի նամակ, որի նպատակն էր սկսել «ոչ հրապարակային քննարկումներ»՝ արատավորելու և վարկաբեկելու Հայ դատի Ամերիկայի հանձնախմբին (ANCA)։
Այս հարցումը բացահայտել է մի ավելի խորը և բարդ պատկեր։ Պարզվել է, որ «Apollo Strategic Communications»-ի մայր ընկերությունը՝ «RSK Group»-ը, պատկանում է «Azerbaijan Environment and Technology Centre Ltd» դուստր ընկերությանը։ Այս կապը վկայում է այն մասին, որ արշավի ֆինանսավորման և կազմակերպման հետևում կանգնած է ադրբեջանական կառավարությունը։
Այս արշավին, ըստ հաղորդումների, ակնհայտ ադրբեջանական ուղղորդմամբ են միացել նաև ազգությամբ հայեր և Հայաստանի քաղաքացիներ, այդ թվում՝ ՀՀ ԱԺ պատգամավոր։ Գաղտնի նամակում առաջարկվում էր Հայ դատի Ամերիկայի հանձնախմբին վարկաբեկող տեղեկատվություն փոխանցել որոշ անձանց հետ հանդիպումների միջոցով։
Այս անձանց թվում են Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կոնգրեսական հանձնաժողովի անանուն աշխատակից, ՀՀ ԱԺ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր Մարիա Կարապետյանը, պատմաբան Նժդեհ Հովսեփյանը և «Քարնեգի» հիմնադրամի այցելու-գիտաշխատող Կարո Փայլանը։
Այս հարցումից հետո Կարո Փայլանը հրաժարվել է արշավին մասնակցությունից՝ նշելով, որ իր անունից ԶԼՄ-ներին հաղորդագրություններ են ուղարկվել, որոնք ինքը չի լիազորել։ Արտահոսքից հետո «Apollo Strategic Communications»-ը փակել է իր X-ի օգտահաշիվը, իսկ հրապարակված նամակը ստորագրած աշխատակից Դենիել Բլեյք-Մարտինի տվյալները հեռացրել է աշխատակիցների ցանկից։
Հայ դատի Ամերիկայի հանձնախումբը բրիտանական ընկերությունից պահանջել է պատասխանել մի քանի հարցի, որոնք ուղղված են արշավի իրական բնույթը բացահայտելու նպատակով․
1. Ո՞վ է վարձել «Apollo Strategic Communications»-ը Հայ դատի Ամերիկայի հանձնախմբի դեմ արշավ իրականացնելու համար, և որքա՞ն գումար է վճարվել։
2. Եթե ընկերությունը գործել է օտար պատվիրատուի անունից՝ ամերիկյան կազմակերպության դեմ, ապա ինչո՞ւ չի գրանցվել ԱՄՆ արդարադատության նախարարությունում՝ Foreign Agents Registration Act (FARA) օրենքի համաձայն։
3. Ինչպե՞ս և ինչո՞ւ են այս գաղտնի արշավում ներգրավվել Մարիա Կարապետյանը, Նժդեհ Հովսեփյանը և Կարո Փայլանը։
4. Ի՞նչ կապեր ունի «Apollo Strategic Communications»-ի մայր ընկերությունը՝ «RSK Group»-ը, Ադրբեջանի, Ալիևների ընտանիքի և Կասպյան տարածաշրջանի էներգետիկ ընկերությունների հետ։
Այս բացահայտումը նոր էթիկական և քաղաքական հարցեր է առաջացնում՝ կապված ազգային նվիրապետության, քաղաքական արշավների և միջազգային հարաբերությունների հետ։
